Het Jaap Bakema Study Centre komt voort uit een samenwerking tussen Het Nieuwe Instituut en de Faculteit Bouwkunde van de TU Delft. Het Nieuwe Instituut beheert een van de grootste architectuurcollecties ter wereld, de Technische Universiteit Delft heeft een internationale reputatie verworven met vooraanstaand onderzoek op het gebied van architectuur. Samenwerking biedt beide organisaties de mogelijkheid om te profiteren van elkaars expertise, bronnen en netwerken. Het eerste gezamenlijke onderzoeksprogramma is een breed opgezet onderzoek naar de geschiedenis en de actuele relevantie van het Nederlandse Structuralisme. Het Jaap Bakema Study Centre is gevestigd in Het Nieuwe Instituut en staat onder leiding van Dirk van den Heuvel, Universitair Hoofddocent aan de Faculteit Bouwkunde, TU Delft.

Podium voor onderzoeksresultaten

Het Nieuwe Instituut en de TU Delft versterken elkaar in het verder uitbouwen van de kennisinfrastructuur die gericht is op innovatie, kennisuitwisseling en –export. Het historische materiaal uit het archief van Het Nieuwe Instituut zal nadrukkelijk een rol spelen in actueel onderzoek en bij publieke discussies. Het onderzoek van de TU Delft profileert de collectie van het Nieuwe Instituut binnen een internationaal wetenschappelijk netwerk. Het Nieuwe Instituut geeft op zijn beurt een podium aan de onderzoeksresultaten van de TU Delft en deelt die met een gevarieerd publiek. Ook samenwerking op het gebied van collectiebeheer en digitalisering behoort tot de mogelijkheden.

Nederlands structuralisme

Het eerste gezamenlijke onderzoeksprogramma is een breed opgezet onderzoek naar de geschiedenis en de actuele relevantie van het Nederlandse structuralisme, een stroming die de menselijke maat terug wilde brengen in de architectuur. Daarin speelt de waardering van erfgoed een rol, in relatie tot hergebruik en transformatie van naoorlogse tuinsteden en jaren ‘70 woonwijken. Het onderzoek zal leiden tot diverse publicaties, tentoonstellingen en congressen. Een eerste publiekspresentatie betrof de dubbeltentoonstelling Structuralisme in samenwerking met Herman Hertzberger.

Jaap Bakema

Het studiecentrum is vernoemd naar architect Jaap Bakema (1914-1981), een internationaal vooraanstaand en maatschappelijk betrokken Nederlandse architect. Bureau Van den Broek en Bakema – waarvan het archief is opgenomen in de collectie van Het Nieuwe Instituut – was verantwoordelijk voor enkele van de belangrijkste naoorlogse Nederlandse projecten, zoals de Lijnbaan in Rotterdam. Jaap Bakema was tevens hoogleraar aan de Faculteit Bouwkunde van de TU Delft. In het kader van de veertiende architectuurbiënnale van Venetië hebben Het Nieuwe Instituut en het Jaap Bakema Studiecentrum de Nederlandse inzending in het Rietveldpaviljoen verzorgd onder de titel Open: A Bakema Celebration. Onderdeel daarvan was een eigentijdse ‘Post Box for the Open Society’, een online platform voor architecten en ontwerpers om nieuwe ideeën voor de open samenleving uit te wisselen.

Marina Otero
Tamar Shafrir, Klaas Kuitenbrouwer, Katia Truijen, Marten Kuijpers, Víctor Muñoz Sanz
k.truijen@hetnieuweinstituut.nl